Conflict Noord-Korea & VS: Cubacrisis in slow motion

Noord-Koreraanse militairen. Foto AFP

Nucleaire dreiging vanuit Noord-Korea, Britten die oorlogstaal gebruiken vanwege de ‘strijd’ met Spanje om Gibraltar, de Verenigde Staten die een luchtmachtbasis van Assad in Syrië bombardeerden en de ‘Moeder aller bommen’ die vorige week werd ingezet in Afghanistan. Volgens sommige geopolitieke experts en historici zou het niet lang meer duren voordat de wereld verwikkeld raakt in een allesvernietigende oorlog. 

Hoogleraar Koreastudies Remco Breuker had het afgelopen vrijdag bij Pauw zelfs over de Derde Wereldoorlog. Ko Colijn, hoogleraar internationale betrekkingen en de oud-directeur van Instituut Clingendael, ziet het iets minder somber in. 

Colijn ziet dat het conflict tussen Noord-Korea en de VS ‘trekken heeft van de Cubacrisis in 1962’. „Maar dan in slow motion. Beide landen zeggen on the brink of nucleair war te zijn, maar ik hoor veel herhaling, want dat zeggen beide landen al meer dan tien jaar. Wel zorgelijk is de onvoorspelbaarheid van Trump, maar je kunt je afvragen of hij nog wel aan de touwtjes trekt. Hij laat steeds meer over aan de legertop. Hij verbreekt nu ongeveer al zijn verkiezingsbeloften en begint in geopolitiek opzicht eigenlijk steeds meer op een gewone Republikein te lijken, met een interventionistische politiek.”

Dag van de Zon

De afgelopen dagen dagen liepen de spanningen tussen Noord-Korea, de VS en China hoog op. Noord-Korea vierde zaterdag de Dag van de Zon, de 105e geboortedag van Kim Il-Sung, de grootvader van de huidige leider van Noord-Korea: Kim Jong-un. Noord-Korea zou opnieuw een nucleaire test uitvoeren, terwijl de VS had gewaarschuwd om dat niet te doen. Veel spierballentaal volgde, over en weer. Kim Jong-un beloofde een interventie van de VS te beantwoorden met een ‘totale oorlog’. De VS, die in Zuid-Korea werkt aan een raketschild, stuurde een vloot richting Koreaanse wateren.

Terwijl vicepresident Mike Pence de gedemilitariseerde grens tussen Noord- en Zuid-Korea bezocht, verklaarde Trump dat hij niet zou aarzelen om Noord-Korea aan te vallen, zolang China zich niet krachtiger opstelt tegen bondgenoot Noord-Korea. Noord-Korea vuurde uiteindelijk een ballistische raket af, maar de test mislukte. 

Het communistische land zegt nog altijd door te willen gaan met het testen van raketten, uiteindelijk ook met kernkoppen. De VS vreest dat de communistische staat op korte termijn ook langeafstandsraketten zal ontwikkelen, waarmee Amerika geraakt kan worden. Dat willen de Amerikanen koste wat het kost voorkomen. 

„Toch heeft Trump nu gezegd dat hij niet gaat ingrijpen als Korea rakettesten doet, maar wel als ze nucleaire proeven blijven doen. Daarnaast verwacht de VS dat China Noord-Korea onder druk zal zetten. Ik denk ook dat er nu achter de schermen druk wordt onderhandeld tussen die twee grootmachten. Maar China wil daar wel iets voor terug. Bijvoorbeeld een handelsakkoord, maar het kan ook een geopolitieke afspraak zijn. Dat China bijvoorbeeld zegt: wij willen gewoon onze gang kunnen gaan in de Zuid-Chinese Zee.”

Hoe groot is de kans dat China betrokken raakt bij een oorlog tussen de VS en Noord-Korea?

„China heeft een verdrag met Noord-Korea. Een aanval op één land, is een aanval tegen het andere land. Maar China zal zich niet onvoorwaardelijk aan dat verdrag houden, want China en de VS hebben beide geen baat bij een oorlog.”

Wanneer is er sprake van een wereldoorlog?

„Er moet sprake zijn van een globaal effect en er moeten minstens twee grootmachten met elkaar in oorlog zijn. Bijvoorbeeld Rusland, de VS, China, India of de EU. Het conflict in Syrië voldoet bijvoorbeeld maar aan één van die twee criteria. Het heeft wel een effect op een groot deel van de wereld en er doen ook grootmachten met die oorlog mee, maar die zijn niet met elkaar in oorlog. Daarom kun je niet spreken van een wereldoorlog.” 

„Ook de oorlog tegen het terrorisme kun je geen wereldoorlog noemen”, zegt Colijn. „Het heeft wel een globaal effect, want er worden over de hele wereld aanslagen gepleegd uit naam van IS, maar het Kalifaat kun je niet zien als grootmacht.”

REACTIES